De beste leeftijd voor de plaatsing van een pup

De meeste pups verlaten het nest op een leeftijd van 8 weken. Volgens de wet mag dit zelfs al vanaf 7 weken (mits de pup in Nederland is geboren). Maar wat is nou de beste leeftijd voor een pup om het nest te verlaten?

Oude onderzoeken

De wettelijke grens van 7 weken is niet zomaar bepaald, maar is met name gebaseerd op onderzoeken uit de jaren ’60 en ’70 van de vorige eeuw. Deze onderzoekers constateerden dat pups in de periode tussen 6-8 weken oud het gemakkelijkst vreemdelingen benaderden en het minst terughoudend waren. Ze zouden op deze leeftijd dus het snelst een band vormen met de nieuwe eigenaar en daarom heeft men in de jaren ’70 geconcludeerd dat dit de optimale periode is voor een pup om het nest te verlaten.

Later bleek echter dat het verlaten van het nest op een leeftijd van 6 weken tot veel problemen leidt bij pups: de pups die op deze leeftijd werden geplaatst vielen af, hadden meer stress en hadden meer gezondheidsproblemen dan pups die later waren geplaatst. Uit onderzoek uit 2011 blijkt bovendien dat pups die met 6 weken het nest verlieten veel meer gedragsproblemen hadden op volwassen leeftijd dan pups die met 8 weken het nest hadden verlaten.

Plaatsing later dan 8 weken

Hoewel er tussen verschillende rassen en individuele fokkers grote verschillen bestaan in de leeftijd waarop pups het nest verlaten, is 8 weken de meest voorkomende leeftijd waarop nieuwe eigenaren de pup mee naar huis nemen. Toch zijn er aanwijzingen dat ook 8 weken niet de ideale leeftijd is voor de plaatsing van de pup.

Ten eerste doet zich met 8 weken een gevoelige periode voor waarin pups enorm sensitief zijn en stressvolle prikkels heftiger binnenkomen. Een verhuizing naar een nieuwe eigenaar is uiteraard voor elke pup best een stressvolle gebeurtenis die op een leeftijd van 8 weken dus veel indruk kan maken.

Daarnaast zijn de zindelijkheid en de bijtrem met 8 weken vaak nog onderontwikkeld: pas met 8,5-9 weken ontwikkelt een pup een voorkeur voor een bepaalde ondergrond om zich te ontlasten, en het spelen met nestgenoten en de moederhond zorgt dat de bijtrem tot stand komt en pups leren hun bijtkracht te beheersen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de meest gehoorde problemen van nieuwe pupeigenaren gaan over zindelijkheid en bijtgedrag.

Als we kijken naar hoe de scheiding verloopt als er geen menselijke inmenging is, blijkt bovendien dat pups van wilde honden tussen de leeftijd van 5-12 weken stapsgewijs steeds onafhankelijker worden van de moeder. Het drinken van melk bij de moeder wordt in deze periode langzaam afgebouwd en de pups gaan vast voedsel eten. Echter, pas op een leeftijd van 10-12 weken verlaten de pups ook daadwerkelijk zelf de plek waar ze geboren zijn.

Het belang van socialisatie

Er zou dus iets voor te zeggen zijn om pups pas met een week of 10 naar de nieuwe eigenaar te laten gaan. Echter, uit een Fins onderzoek uit 2017 blijkt dat pups die later dan 8 weken waren geplaatst wel meer gedragsproblemen zoals angst en agressie naar bezoek en andere honden vertoonden. Hier komt het belang van een goede socialisatie dus naar voren.

De eerste socialisatieperiode vindt bij honden plaats van 5-12 weken oud. In die periode moet een hond met allerlei prikkels waar hij ook in zijn latere leven mee te maken krijgt, positieve ervaringen hebben opgedaan. Als dat niet gebeurt kan er angst en/of agressie ontstaan naar deze prikkels. Wanneer een pup dus tot 10 weken of zelfs langer bij de fokker blijft, is het noodzakelijk dat de fokker wel een intensief socialisatieproces heeft doorlopen met elke individuele pup. Natuurlijk is het voor een fokker veel moeilijker om evenveel socialisatie te bieden aan een pup wanneer deze dit bij een heel nest moet doen dan voor een pupeigenaar die zich kan concentreren op één pup. Hoewel het voor de ontwikkeling van een pup dus beter kan zijn om deze later dan 8 weken het nest te laten verlaten, moet er in dat geval wel grondig en uitgebreid gesocialiseerd worden om gedragsproblemen te voorkomen.

Conclusie

Hoewel men aanvankelijk dacht dat 7-8 weken de ideale leeftijd was voor een pup om het nest te verlaten, laat nieuw onderzoek zien dat plaatsing op iets latere leeftijd de voorkeur heeft. Wellicht is het dus tijd om de gebruikelijke abrupte scheiding van moeder en nestgenoten op een leeftijd van 7-8 weken te herzien en te kijken of het niet mogelijk is om de socialisatie in deze periode te laten plaatsvinden zónder dat de pups op deze gevoelige leeftijd naar de nieuwe eigenaar verhuizen.

Bronnen

M. Hurt et al., “Implications of weaning age for dog welfare” (2015)
O. Jokinen et al., “Homing age influences the prevalence of aggressive and avoidance-related behaviour in adult dogs”, Applied animal behaviour science 195 (2017) pp. 87-92
K. Overall, Manual of clinical behavioral medicine (2013)
L. Pierantoni, M. Albertini & F. Pirrone, “Prevalence of owner-reported behaviours in dogs separated from the litter at two different ages”, Veterinary Record 169 (2011) pp. 648
C.J. Pfaffenberger et al., Guide dogs for the blind: their selection, development and training (1976)
J.P. Scott & J.L. Fuller, Genetics and the Social Behavior of the Dog (1965)
J. Serpell et al., “Becoming a dog: early experience and tehdevelopment of behavior”, in: ed. J. Serpell, The domestic dog (2017) pp. 93-117
J.M. Slabbert & O.A. Rasa, “The effect of early seperationfrom the mother on pups in bonding to humans and pup health”, Journal for the South African Veterinary Association 64 (1993) pp. 4-8