Een goede band met je hond

Al meer dan 15.000 jaar delen mensen hun leven met honden. In die tijd is de band tussen honden en mensen steeds hechter geworden. Maar hoe weet je of je een goede band hebt met je hond? En hoe maak je jullie band nog sterker?

Kenmerken van een goede band

Vroeger bekeek men de relatie tussen honden en mensen voornamelijk vanuit het perspectief van de ‘dominantietheorie’: de mens hoorde de ‘alpha’ of de ‘roedelleider’ te zijn en de hond moest gewoon luisteren en zich aanpassen. Gelukkig weten we inmiddels dat deze theorie op veel fronten niet klopt en dat de relatie tussen mensen en honden heel anders in elkaar zit.

Veilige uitvalsbasis

Zo concludeerde Weense onderzoekers dat er verrassende overeenkomsten zijn tussen de band die ouders met hun kinderen hebben en de relatie tussen hond en eigenaar. Zo bleek dat honden hun eigenaar als ‘secure base’ of veilige uitvalsbasis beschouwen, wat betekent dat ze in aanwezigheid van de eigenaar hun omgeving veel meer durven te ontdekken dan zonder de eigenaar of als er een vreemde persoon aanwezig is. Bij kinderen was dit al een bekend gegeven, maar nu blijkt dus dat honden zich op dezelfde manier aan hun eigenaar binden als kinderen aan hun ouders.

Oogcontact

Een andere indicatie van een sterke band tussen hond en eigenaar is de mate waarin hond en eigenaar oogcontact maken. Japanse onderzoekers hebben ontdekt dat hoe meer oogcontact er is tussen baas en hond, hoe meer van het stofje oxytocine aanwezig is bij zowel hond als mens. Oxytocine is een hormoon dat een belangrijke rol speelt bij sociale contacten en binding. Opvallend was dat wanneer de onderzoekers de honden extra oxytocine toedienden, ze ook meer oogcontact gingen maken met hun eigenaren. Dit is best bijzonder, omdat honden onderling direct oogcontact vaak als een bedreiging ervaren. Honden hebben zich blijkbaar in de loop van het domesticatieproces zodanig aan ons aangepast dat zij oogcontact met ons als prettig zijn gaan ervaren.

Veilige haven

Ook het zoeken van steun bij de eigenaar is een indicatie van een sterke band. Zo hebben onderzoekers van de universiteit in Boedapest aangetoond dat honden, net als kinderen, hun eigenaren opzoeken voor steun wanneer zij geconfronteerd worden met een stressvolle of angstopwekkende prikkel. Komt je hond dus bij je zitten als hij iets engs heeft gezien of gehoord (vuurwerk etc.), dan zoekt hij steun en fungeer jij als een zogenaamde ‘safe haven’ of veilige haven voor jouw hond. Bovendien blijkt dat honden die dit doen, de volgende keer dat ze met diezelfde prikkel worden geconfronteerd, er minder bang voor zijn dan de eerste keer.

Hechting en verlatingsangst

Een andere factor die vaak in verband wordt gebracht met een sterke hechting, is verlatingsangst bij honden. Sommige honden zouden zo’n sterke band met hun baasje hebben, dat ze het simpelweg niet aankunnen als ze alleen worden gelaten. Onderzoek is echter niet eenduidig hierover. Zo is er in verschillende onderzoeken naar de binding tussen hond en mens geen relatie gevonden tussen sterke hechting en niet alleen thuis kunnen zijn. Die relatie lijkt er echter wel te zijn bij honden die een verstoorde hechting met hun eigenaren hebben. Bij kinderen is aangetoond dat deze zogenaamde onveilige hechting het resultaat kan zijn van moeders die onvoldoende invoelend zijn en niet adequaat reageren op de behoeften van baby’s en jonge kinderen en geen hulp bieden wanneer het kind dat van hen vraagt. De moeder is dan dus geen ‘veilige haven’. In die gevallen vertonen de kinderen ook vaker verlatingsangst. Bij honden, zo stellen de onderzoekers, lijkt het ook zo te zijn dat eigenaren die de hond niet steunen in stressvolle situaties en contact met de hond vermijden, vaker een hond hebben die niet alleen kan zijn.

Hoe zorg je voor een goede band met je hond?

Steun bieden

Uit bovenstaande blijkt dat het ten eerste heel belangrijk is dat je een veilige haven bent voor je hond en hem tot steun bent in moeilijke situaties. Daarvoor is het noodzakelijk dat je de lichaamstaal van je hond leert lezen en steun zoekend gedrag herkent. Zo kan het zijn dat jouw hond in spannende situaties tegen je aan of achter je gaat staan of zelfs tegen je opspringt. Vaak wordt dit gedrag helaas als vervelend of zelfs ‘dominant’ bestempeld, maar in werkelijkheid zoekt je hond steun bij jou! Voor een goede binding is het belangrijk dat je hem die steun biedt en bijvoorbeeld op je hurken gaat zitten en de hond aait, of dat je hem uit de situatie haalt en meer afstand creëert tot hetgeen hij spannend vindt.

Spelen

Een ander belangrijk aspect van een goede band is samen leuke dingen doen. Hierbij komt het stofje oxytocine vrij, zowel bij jou als bij de hond. Zowel besproken is oxytocine hét stofje dat zorgt voor een goede binding. Uit onderzoek blijkt dat door te spelen met je hond de hoeveelheid oxytocine in het bloed enorm stijgt. 

Knuffelen

Ook door te knuffelen en je hond te aaien kan er bij zowel de hond als bij jezelf oxytocine vrijkomen, zo hebben onderzoekers aangetoond. Wel is het hierbij belangrijk dat je ziet of je hond het knuffelen ook daadwerkelijk leuk vindt! Sommige honden zijn nou eenmaal grotere knuffelaars dan anderen – het zijn net mensen…. Door de lichaamstaal van je hond goed te leren herkennen kun je zien of jouw hond enorm geniet van het knuffelen, of dat je beter een leuk spelletje met hem kan doen om je band te versterken. 

Meer weten?

Meer informatie over het aanleren van alleen zijn vind je in dit artikel. Wil je meer weten over hoe jij je hond kunt steunen als hij angstig is voor geluid of wil je de lichaamstaal van je hond beter leren lezen? Kom dan naar een van onze lezingen!

Bronnen:

Herwijnen, Ineke van, “Vastzitten aan een hechtingsprobleem” (5 augustus 2018)
Horn, L., L. Huber & F. Range, “The Importance of the Secure Base Effect for Domestic Dogs – Evidence from a Manipulative Problem-Solving Task” (29 mei 2013)
www.rtlnieuws.nl/nieuws/opmerkelijk/honden-katten-welke-dieren-houden-meer-van-mensen
Miklósi, A. et al. “Influence of Owners’ Attachment Style and Personality on Their Dogs’ (Canis familiaris) Separation-Related Disorder” (23 februari 2015)
Nagasawa, M. et al. “Oxytocin-gaze positive loop and the coevolution of human-dog bonds”, Science vol. 348 nr. 6232 pp. 333-336 (17 april 2015)
www.psychologytoday.com/us/blog/canine-corner/201303/do-humans-serve-safe-haven-stressed-dogs